Do bieżącej działalności każdej firmy potrzebne są nakłady kapitału. Aby utrzymać pozycję na rynku jak również postawić na rozwój, trzeba optymalnie określić wielkość niezbędnego kapitału. W nawet najmniejszej firmie powinien zostać stworzony plan finansowania.

finansowanie przedsiębiorstw

Celem prowadzenia firmy jest generowanie dochodu. Większość firm korzysta z finansowania pochodzącego z różnych źródeł. Aby mądrze i optymalnie dokonać wyboru na początku należy określić bieżące i przyszłe potrzeby finansowe działalności.

Na samym początku warto sklasyfikować pojęcie finansowania na dwa rodzaje; finansowanie własne czyli dostarczanie środków pieniężnych na powiększenie kapitału własnego firmy. Osoba udostępniająca kapitał staje się współwłaścicielem lub właścicielem firmy. Finansowanie obce występuje w momencie w którym kapitał został udostępniony na jakiś czas, po którym musi zostać zwrócony. Taki kapitał nazywamy kapitałem zwrotnym. Pierwszym krokiem przed wyborem źródła finansowania powinno być wyliczenie zapotrzebowania firmy na kapitał.

Finansowanie własne – instrumenty

Akcje i ich emisja

Pierwszym źródłem finansowania własnego może być emisja akcji na rynku publicznym. Dzięki temu można dotrzeć do dużej grupy inwestorów, wypromować swoją markę, znacząco podnieść wiarygodność jak i poprawić płynność finansową firmy. Akcje to papiery wartościowe i stanowią o uczestnictwie w spółce akcyjnej. Każda z akcji jest częścią kapitału i dowodem na współwłasność do praw majątkowych.  Istnieją dwa rodzaje akcji – imienne i na okaziciela. Imienne można sprzedać wyłącznie za zgodą właściciela, lub dodatkowo za zgodą rady nadzorczej. Z kolei akcje na okaziciela mogą być sprzedawane dalej bez żadnych ograniczeń.

Dofinansowania i dotacje

Dotacje i dofinansowania są formą finansowania środkami z budżetu państwa, JST czy państwowych funduszy celowych. Podlegają szczególnym zasadom rozliczania i są przyznawane w szczególnych celach i na wcześniej zdefiniowanych przez instytucje finansujące warunkach.

Dotacje są świadczeniami nieodpłatnymi, lecz w kontekście podatkowym traktowana jest jako przychód. Może być jednak zwolniona z podatku – podlegają jedynie dotacje z budżetu państwa i JST. W Polsce dotacje są wykorzystywane jako wsparcie małych firm. Można ją otrzymać w formie finansowej jak również w formie bonów na szkolenia.

Finansowanie dłużne – instrumenty

Kredyty

Kredyt występuje jako produkt oferowany w bankach, a sam bank jest specyficzną formą przedsiębiorstwa. Bank spełnia trzy kluczowe funkcje:

– koncentruje kapitał

– transformuje pieniądz w czasie

– realizuje rozliczenia finansowe

W dużym uproszczeniu zgodnie z art.69 ust.1 prawa bankowego, bank, poprzez umowę kredytową zobowiązuje się na przekazanie kredytobiorcy środków finansowych na oznaczony czas i cel. Z kolei kredytobiorca zobowiązuje się wykorzystać otrzymane środki zgodnie z umową, jak również je zwrócić w określonym czasie.  Kredytobiorcą mogą być osoby prawne, osoby fizyczne jak również podmioty gospodarcze nie posiadające osobowości prawnej.

Banki przyznają kredyty na podstawie przyjętych czynników zgodnie z ich polityką. Badają zdolność kredytową na podstawie dokumentacji oraz informacji zaczerpniętych z biur informacji gospodarczych.

Charakterystyczne cechy umowy kredytowej:

– umowa jest konsensualna tj. aby umowa została wykonana, muszą zostać przekazane kredytobiorcy środki finansowe

– umowa jest dwustronna – bank zobowiązuje się przekazać pieniądze kredytobiorcy na określony czas, z kolei kredytobiorca zobowiązuje się do spożytkowania otrzymanej kwoty w ustalony sposób oraz do zwrotu kwoty kredytu w określonym w umowie czasie

– umowa jest odpłatna – kredytobiorca ponosi doliczony przez bank koszt

– umowa jest terminowa – ma zapisany czas na który jest podpisana

– umowa jest zobowiązaniem pieniężnym

Pożyczki

Pożyczka jest udzieleniem środków finansowych do dyspozycji pożyczkobiorcy na określony czas. Udzielić pożyczki mogą; osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej. Kwestie odnoście pożyczek uregulowane są w trzeciej księdze prawa cywilnego, w art. 720 jako zobowiązania. W dużym skrócie – pożyczkodawca zobowiązuje się przenieść na własność pożyczkobiorcy przedmiot pożyczki – mogą być to środki finansowe jak również rzeczy tego samego gatunku, czyli np. benzyna, zboże, nasiona lub inne surowce.

Umowa pożyczki podobnie jak umowa kredytowa zawierana jest na czas określony, a jej długość ustalana jest między stronami. Jeśli w umowie nie ma określonego czasu – pożyczkobiorca musi zwrócić przedmiot pożyczki w ciągu 6 tygodni od momentu wypowiedzenia umowy przez pożyczkodawcę.  Ciekawym jest również, że umowa pożyczki nie musi być odpłatna – to strony między sobą uzgadniają czy jest odpłatna czy nie oraz wszystkie ewentualne koszty kredytu.

Obligacje

Ciekawą alternatywą w stosunku do innych źródeł finansowania może być emisja obligacji. Obligacja to papier wartościowy, który jest emitowany w serii. Emitent obligacji stwierdza, że jest dłużnikiem właściciela obligacji. Zobowiązuje się tym samym do ponownego odkupienia wyemitowanych obligacji.

Emitent, czyli osoba emitująca obligacje jest określony jako podmiot zaciągający zobowiązanie na rynku kapitałowym poprzez emisję obligacji. Podobnie jak akcje obligacje są papierami wartościowymi. Jednak w odróżnieniu do akcji – obligacje nie dają prawa do udziału w majątku, są jedynie papierem dłużnym.

Leasing

Leasing jest uznawany na formę obrotu towarowego oraz metodę finansowania inwestycji. Jego szczególny charakter prawno-ekonomiczny objawia się tym, że stanowi mieszaną umowę najmu, sprzedaży na raty i dzierżawy. W najprostszych słowach – leasing umożliwia inwestorowi (leasingobiorcy) komercyjne korzystanie z dóbr takich jak maszyny, samochody czy nieruchomości, ale nie staje się ich właścicielem.

Zalety leasingu:

– możliwość sfinansowania inwestycji

– elastyczne dostosowanie do potrzeb

– brak początkowych nakładów inwestycyjnych

– korzyści podatkowe i bilansowe

Faktoring

Coraz popularniejszą formą finansowania w Polsce stał się faktoring. Szczególnie wśród firm, które wystawiają faktury z odroczonym terminem płatności. Faktoring jest sposobem na kredytowanie przez bank, lub inną instytucję finansową nieprzeterminowanych należności wynikających z wystawionych faktur. Firma wystawiając fakturę na termin musi czekać na zapłatę od swojego kontrahenta i tu właśnie zastosowanie ma faktoring. Taką fakturę przekazując do faktora (firma wykupująca wierzytelności) można sfinansować wcześniej, a dzięki temu mieć środki na bieżącą działalność. Istnieje kilka różnych odmian faktoringu. Od faktoringu cichego – w którym kontrahent nie wie że jego dług został sfinansowany poprzez faktoring odwrotny.

Faktoring to nie tylko finansowanie należności, ale również monitorowanie ich i całkowite zarządzanie nimi.  Jest formą finansowania która pomaga rozwiązać problem płynności finansowej jak również jest ochroną przed nierzetelnymi kontrahentami (faktoring ubezpieczony).